زبان و ادبیات لکی(پهلوی باستان )

در راستای اعتلاوحفظ زبان کهن لکی (په له ای) یکی از جوانان لک زبان استین بالا زده است.

علی اتیوند جوان کوهدشتی علاقه بسیاری به زبان و ادبیات لکی داشته و دراین راستا فعالیتهای زیادی را ازجمله تنظیم دستور زبان لکی، گرد آوری ضرب المثلها وتک بیت های لکی ، برگردان داستانهای مشهورایرانی مانند شیرین وفرهاد وآرش کمانگیر به زبان لکی را انجام داده و هم اکنون هم ترجمه نهج البلاغه را از عربی به لکی آغاز نموده است

  هه ر بئ ژئی اتیوند عه زیز

رد پای اساطیر ایرانی در زبان لکی

هرچند همه‌ی ما از سر احساس و حسی ملی و عقده‌های تاریخی هرجا سخن از لهجه و زبان به میان می‌آید لکی را زبان می‌دانیم و بر این علم ناخوانده اصرار می‌ورزیم و حقارت لهجه بودن را برنمی‌تابیم و مثل بسیاری امور دیگر تنها فربهی رگ گردن و سرخی گونه را حجت موجه خود می‌دانیم! اما درست آن است که هنوز تحقیقی مستند به دلایل علمی و با تکیه بر اصول زبان‌شناسی و مستندات تاریخی و ریشه‌یابی کلمات و … به انجام نرسیده است که فرضیه‌ی زبان بودن لکی را به اثبات برساند و اگر چنین خدمت بزرگی از کسی برآید ملتی مرده را حیات بخشیده است. بی‌شک اگر بتوان ردپای زبان لکی را در تاریخ گذشته‌ی ایران یافت و در جان اساطیر ایرانی خونی از کلمات لکی را جریان داد یکی از سرشاخه‌های این رودخانه‌ی خروشان را شناخته‌ایم.

ادامه را  در هفته نامه سیمره بخوانید

http://www.seymare.com/?p=643

وه نام خوداێ بێ وێنه

استاد سارائی در وبش ۱۳ نکته را برای نگارش به لکی اورده است که می توانید برای فراگیری این خط به ادرس زیر مراجعه کنید

http://ilamasu.blogfa.com/post-26.aspx

تاپوو

·       ظاهر سارایی

لَيڵه  زه مين  گرتۊ ، سه واقه  زه مين  و  زه مان  رچگانۊ . هێمان  وه فره يل  پاێ كِوِر  ده لا  نساراو   نه تێوياۊ.

لۊله ێ  گورگ  و  كزه ێ   وا، دةێشت   ئه ڵپێچاۊ . پياگ رێوار  وه   فه رجي  شووڕ و كوته ك  ده س و بگده ێ   قه ێ ِ ، ده كواو  دیات  و ئةڕا  كوو  دچگ؟ هه خودا  خوه ێ  دزانس. هه  يه ديارۊ  كارێ زه روورۊ . دڵ  ناۊ  ده  گيان و  وه ر  ناۊ  ده ڕوو.

پياگ ،  گتێ  كردو  چه م  هێزدا. ئاخر  ليسك ِ  كز كوور  و خۊنالي  خوه ر  ، دة پێشت  چگاێل  وه راێوه ر   ئاوا  بو.

رضا حسنوند

و اما جایگاه این ادب در میان ادب پارسی هنوز به واقعیت و حقیقت شناخته نشده زیرا هرمحققی که پای در این استان نهاده  بدون استثنا ابتدا وارد خرم آباد شده و بنابر زبان میزبانان و راهنمایان خود ، ز با ن گستره وسیع لرستان را را لری قلمداد کرده و از نام زبان لکی  دورماند ه اند   و بعد از سال ها بعضی از نویسندگان تازه فهمیده اند که؛ نه بابا آن زبانی که لری اش نامیده اند سهو بوده و می بایست لکی اش می نامیده اند و ننامیده اند و اشتباه پر طنطنه مستشرقین اروپائیان را درنام کانگورو مرتکب شدند :

www.seselaa.blogfa.com

۱- انعکاس در سطح کشور از صدا و سیما مانند انعکاس همایش لهجه سمنانی از شبه ۱!!!!!

امام حسین (ع) در آیینه ی شعر ملا پریشان لک
فرزاد عزیزی کدخدایی

ملا پریشان شاعر و عارف لک زبان زمان تیموریان و سردسته ی کلیه ی لک سرایان تا عصر حاضر بوده است که مضمون بیشتر شعر های او عرفان وتذکره می باشد ، این شاعر در حوزه ای می زیسته که امروز از آن به حوزه ی کولیوند نام می برند و به احتمال زیاد از اهالی سلسله بوده است وی از چندین زاویه به حادثه کربلا نگاه کرده است و شعر های زیبایی با زبان اهورایی لکی سروده است .

نگاه نخست شاعر از دریچه ی وصف امام حسین (ع) ویارانش بوده است :

ئه1 ی ئه صل ثابت باخ سیادت وه ذبح عه ظیم ده شت عباده ت

(ای پایه و اساس سروری و ای ذبح شده در راه دین)

ئه شمس الضحی ژئ ته شنگی زه رد ئه گو2ل گوون که فه ن مه عره که ی نه به رد

(ای خورشید ی که به واسطه ی تشنگی زرد رنگ شدی و ای که کفنت در روز رزم گلگون شد)

وه ختئ      وارئد   بی  وه    نارئ  نئمروود

فوجئ      ملایک،      چه نی      جبرئیل

ژه   آسمان   آمان    په ی   یاری  خه لیل

واتئن      حاجتی     ئه ر     داری رواست

وات    احتیاجم   وه   لطفئ    خوداست

چووین نورت نه صلب خلیل قرار داشت

ژه    استعانت    ملایک    عار داشت

نته رسی       ژه    نار     تا آما الهام

یا   نار      کونی      برداً     والسلام*

ابراهیم از دست مردم رانده شده از درگاه خدا هنگامی وارد آتش نمرود شد

که آنگاه گروه فرشتگان از آسمان به همراه جبرئیل برای یاریش شتافتند

به او گفتند اگر نیازی داری برآورده کنیم گفت من تنها نیازمند لطف پروردگارم

چون نور پیامبر خاتم را در نسل خود داشت از قبول یاری فرشتگان سر باز زد

از آتش نهراسید تا آنگاه که دستور رسید ای آتش سرد شو واو به سلامت از آن گذشت

*اشاره به آیه 69سوره ی انبیاء

برگرفته از ئاویر